The Purpose of life is to go toward the freedom and drop all the fears of life. - Upanishdas
About Me
PMLOGY

Bhagwat Geeta – Chapter 06 : Sanskrit Text

अथ षष्ठोऽध्यायः |   आत्मसंयमयोगः
श्रीभगवानुवाच |
अनाश्रितः कर्मफलं कार्यं कर्म करोति यः |
स संन्यासी च योगी च न निरग्निर्न चाक्रियः ॥ BG : 6-1 ॥
यं संन्यासमिति प्राहुर्योगं तं विद्धि पाण्डव |
न ह्यसंन्यस्तसङ्कल्पो योगी भवति कश्चन ॥ BG : 6-2 ॥
आरुरुक्षोर्मुनेर्योगं कर्म कारणमुच्यते |
योगारूढस्य तस्यैव शमः कारणमुच्यते ॥ BG : 6-3 ॥
यदा हि नेन्द्रियार्थेषु न कर्मस्वनुषज्जते |
सर्वसङ्कल्पसंन्यासी योगारूढस्तदोच्यते ॥ BG : 6-4 ॥
उद्धरेदात्मनात्मानं नात्मानमवसादयेत्‌ |
आत्मैव ह्यात्मनो बन्धुरात्मैव रिपुरात्मनः ॥ BG : 6-5 ॥
बन्धुरात्मात्मनस्तस्य येनात्मैवात्मना जितः |
अनात्मनस्तु शत्रुत्वे वर्तेतात्मैव शत्रुवत्‌ ॥ BG : 6-6 ॥
जितात्मनः प्रशान्तस्य परमात्मा समाहितः |
शीतोष्णसुखदुःखेषु तथा मानापमानयोः ॥ BG : 6-7 ॥
ज्ञानविज्ञानतृप्तात्मा कूटस्थो विजितेन्द्रियः |
युक्त इत्युच्यते योगी समलोष्टाश्मकाञ्चनः ॥ BG : 6-8 ॥
सुहृन्मित्रार्युदासीनमध्यस्थद्वेष्यबन्धुषु |
साधुष्वपि च पापेषु समबुद्धिर्विशिष्यते ॥ BG : 6-9 ॥
योगी युञ्जीत सततमात्मानं रहसि स्थितः |
एकाकी यतचित्तात्मा निराशीरपरिग्रहः ॥ BG : 6-10 ॥
शुचौ देशे प्रतिष्ठाप्य स्थिरमासनमात्मनः |
नात्युच्छ्रितं नातिनीचं चैलाजिनकुशोत्तरम्‌ ॥ BG : 6-11 ॥
तत्रैकाग्रं मनः कृत्वा यतचित्तेन्द्रियक्रियः |
उपविश्यासने युञ्ज्याद्योगमात्मविशुद्धये ॥ BG : 6-12 ॥
समं कायशिरोग्रीवं धारयन्नचलं स्थिरः |
सम्प्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकयन्‌ ॥ BG : 6-13 ॥
प्रशान्तात्मा विगतभीर्ब्रह्मचारिव्रते स्थितः |
मनः संयम्य मच्चित्तो युक्त आसीत मत्परः ॥ BG : 6-14 ॥
युञ्जन्नेवं सदात्मानं योगी नियतमानसः |
शान्तिं निर्वाणपरमां मत्संस्थामधिगच्छति ॥ BG : 6-15 ॥
नात्यश्नतस्तु योगोऽस्ति न चैकान्तमनश्नतः |
न चातिस्वप्नशीलस्य जाग्रतो नैव चार्जुन ॥ BG : 6-16 ॥
युक्ताहारविहारस्य  युक्तचेष्टस्य कर्मसु |
युक्तस्वप्नावबोधस्य योगो भवति दुःखहा ॥ BG : 6-17 ॥
यदा विनियतं चित्तमात्मन्येवावतिष्ठते |
निःस्पृहः सर्वकामेभ्यो युक्त इत्युच्यते तदा ॥ BG : 6-18 ॥
यथा दीपो निवातस्थो नेङ्गते सोपमा स्मृता |
योगिनो यतचित्तस्य युञ्जतो योगमात्मनः ॥ BG : 6-19 ॥
यत्रोपरमते चित्तं निरुद्धं योगसेवया |
यत्र चैवात्मनात्मानं पश्यन्नात्मनि तुष्यति ॥ BG : 6-20 ॥
सुखमात्यन्तिकं यत्तद्‌ बुद्धिग्राह्यमतीन्द्रियम्‌ |
वेत्ति यत्र न चैवायं स्थितश्चलति तत्त्वतः ॥ BG : 6-21 ॥
यं लब्ध्वा चापरं लाभं मन्यते नाधिकं ततः |
यस्मिन्स्थितो न दुःखेन गुरुणापि विचाल्यते ॥ BG : 6-22 ॥
तं विद्याद्‌ दुःखसंयोगवियोगं योगसंज्ञितम्‌ |
स निश्चयेन योक्तव्यो योगोऽनिर्विण्णचेतसा ॥ BG : 6-23 ॥
सङ्कल्पप्रभवान्कामांस्त्यक्त्वा सर्वानशेषतः |
मनसैवेन्द्रियग्रामं विनियम्य समन्ततः ॥ BG : 6-24 ॥
शनैः शनैरुपरमेद्‌ बुद्‌ध्या धृतिगृहीतया |
आत्मसंस्थं मनः कृत्वा न किञ्चिदपि चिन्तयेत्‌ ॥ BG : 6-25 ॥
यतो यतो निश्चरति मनश्चञ्चलमस्थिरम्‌ |
ततस्ततो नियम्यैतदात्मन्येव वशं नयेत्‌ ॥ BG : 6-26 ॥
प्रशान्तमनसं ह्येनं योगिनं सुखमुत्तमम्‌ |
उपैति शान्तरजसं ब्रह्मभूतमकल्मषम्‌ ॥ BG : 6-27 ॥
युञ्जन्नेवं सदात्मानं योगी विगतकल्मषः |
सुखेन ब्रह्मसंस्पर्शमत्यन्तं सुखमश्नुते ॥ BG : 6-28 ॥
सर्वभूतस्थमात्मानं सर्वभूतानि चात्मनि |
ईक्षते योगयुक्तात्मा सर्वत्र समदर्शनः ॥ BG : 6-29 ॥
यो मां पश्यति सर्वत्र सर्वं च मयि पश्यति |
तस्याहं न प्रणश्यामि स च मे न प्रणश्यति ॥ BG : 6-30 ॥
सर्वभूतस्थितं यो मां भजत्येकत्वमास्थितः |
सर्वथा वर्तमानोऽपि स योगी मयि वर्तते ॥ BG : 6-31 ॥
आत्मौपम्येन सर्वत्र समं पश्यति योऽर्जुन |
सुखं वा यदि वा दुःखं स योगी परमो मतः ॥ BG : 6-32 ॥
अर्जुन उवाच |
योऽयं योगस्त्वया प्रोक्तः साम्येन मधुसूदन |
एतस्याहं न पश्यामि चञ्चलत्वात्स्थितिं स्थिराम्‌ ॥ BG : 6-33 ॥
चञ्चलं हि मनः कृष्ण प्रमाथि बलवद्‌ दृढम्‌ |
तस्याहं निग्रहं मन्ये वायोरिव सुदुष्करम्‌ ॥ BG : 6-34 ॥
श्रीभगवानुवाच |
असंशयं महाबाहो मनो दुर्निग्रहं चलम्‌ |
अभ्यासेन तु कौन्तेय वैराग्येण च गृह्यते ॥ BG : 6-35 ॥
असंयतात्मना योगो दुष्प्राप इति मे मतिः |
वश्यात्मना तु यतता शक्योऽवाप्तुमुपायतः ॥ BG : 6-36 ॥
अर्जुन उवाच |
अयतिः श्रद्धयोपेतो योगाच्चलितमानसः |
अप्राप्य योगसंसिद्धिं कां गतिं कृष्ण गच्छति ॥ BG : 6-37 ॥
कच्चिन्नोभयविभ्रष्टश्छिन्नाभ्रमिव नश्यति |
अप्रतिष्ठो महाबाहो विमूढो ब्रह्मणः पथि ॥ BG : 6-38 ॥
एतन्मे संशयं कृष्ण छेत्तुमर्हस्यशेषतः |
त्वदन्यः संशयस्यास्य छेत्ता न ह्युपपद्यते ॥ BG : 6-39 ॥
श्रीभगवानुवाच |
पार्थ नैवेह नामुत्र विनाशस्तस्य विद्यते |
न हि कल्याणकृत्कश्चिद्‌ दुर्गतिं तात गच्छति ॥ BG : 6-40 ॥
प्राप्य पुण्यकृतां लोकानुषित्वा शाश्वतीः समाः |
शुचीनां श्रीमतां गेहे योगभ्रष्टोऽभिजायते ॥ BG : 6-41 ॥
अथवा योगिनामेव कुले भवति धीमताम्‌ |
एतद्धि दुर्लभतरं लोके जन्म यदीदृशम्‌ ॥ BG : 6-42 ॥
तत्र तं बुद्धिसंयोगं लभते पौर्वदेहिकम्‌ |
यतते च ततो भूयः संसिद्धौ कुरुनन्दन ॥ BG : 6-43 ॥
पूर्वाभ्यासेन तेनैव ह्रियते ह्यवशोऽपि सः |
जिज्ञासुरपि योगस्य शब्दब्रह्मातिवर्तते ॥ BG : 6-44 ॥
प्रयत्नाद्यतमानस्तु योगी संशुद्धकिल्बिषः |
अनेकजन्मसंसिद्धस्ततो याति परां गतिम्‌ ॥ BG : 6-45 ॥
तपस्विभ्योऽधिको योगी ज्ञानिभ्योऽपि मतोऽधिकः |
कर्मिभ्यश्चाधिको योगी तस्माद्योगी भवार्जुन ॥ BG : 6-46 ॥
योगिनामपि सर्वेषां मद्‌गतेनान्तरात्मना |
श्रद्धावान्भजते यो मां स मे युक्ततमो मतः ॥ BG : 6-47 ॥
ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सु
ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे
आत्मसंयमयोगो नाम षष्ठोऽध्यायः || 6||

Want to add something?

Loading Facebook Comments ...

One thought on “Bhagwat Geeta – Chapter 06 : Sanskrit Text

  1. Pingback: Bhagwat Geeta - Sanskrit Text - PMLOGY

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

 

Loading Disqus Comments ...
0 Shares
Share
Tweet
Share
+1
Pin